Zima w zakładzie pracy: 5 kluczowych obowiązków pracodawcy, o których musisz pamiętać

Nadejście mrozów i pierwszego śniegu to dla właścicieli firm nie tylko zmiana krajobrazu za oknem. To przede wszystkim konkretne, dodatkowe obowiązki pracodawcy zimą, wynikające bezpośrednio z Kodeksu Pracy i rozporządzeń BHP. Zlekceważenie ich to prosta droga do groźnych wypadków, rosnącej absencji chorobowej oraz wysokich mandatów podczas kontroli PIP. Czy Twój zakład jest w pełni gotowy na nadchodzące mrozy?

Wraz ze znacznym spadkiem temperatury zmieniają się realne zagrożenia w środowisku pracy. Polskie prawo nakłada na firmę szereg precyzyjnych wymogów, mających na celu zapewnienie pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków, niezależnie od pogody. Poniżej szczegółowo omawiamy 5 najważniejszych obszarów, które musisz zweryfikować, zanim zima uderzy na dobre.

1. Obowiązki pracodawcy zimą: Odśnieżanie i walka ze śliskością

To absolutny priorytet, jeśli chodzi o podstawowe obowiązki pracodawcy zimą. Zgodnie z przepisami, pracodawca (lub zarządca terenu) musi zapewnić bezpieczne, pozbawione przeszkód dojścia i dojazdy do stanowisk pracy. Oblodzony chodnik przed wejściem do biura, zaśnieżona rampa rozładunkowa czy mokra, śliska posadzka na magazynie to statystycznie najczęstsze przyczyny zimowych wypadków przy pracy (upadki, złamania, stłuczenia).

• Ciągi komunikacyjne: Muszą być regularnie odśnieżane i posypywane piaskiem lub solą. Dotyczy to nie tylko chodników publicznych przylegających do posesji, ale także dróg wewnętrznych, placów manewrowych i schodów zewnętrznych. Warto zadbać o odpowiedni zapas środków do roztapiania lodu jeszcze przed atakiem zimy.
• Dachy i sople: Usuwanie nadmiaru śniegu i wiszących sopli lodowych jest kluczowe, aby zapobiec katastrofom budowlanym i zagrożeniu dla życia osób przechodzących pod budynkiem. Pamiętaj jednak, że prace na dachu to prace na wysokości! Mogą je wykonywać tylko osoby z aktualnymi badaniami wysokościowymi, przeszkolone i wyposażone w odpowiedni sprzęt asekuracyjny.

Więcej o szczegółowych przepisach i interpretacjach możesz przeczytać na oficjalnej stronie Państwowej Inspekcji Pracy.

2. Zapewnienie odpowiedniej temperatury w pomieszczeniach

Kiedy na zewnątrz panuje mróz, wewnątrz musi być ciepło – to nie tylko dobra wola, ale wymóg prawny. Przepisy BHP precyzyjnie określają minimalne temperatury w pomieszczeniach pracy, które muszą być zagwarantowane przez system grzewczy.

• Praca biurowa i lekka praca fizyczna: Temperatura nie może być niższa niż 18°C.
• Ciężka praca fizyczna: Temperatura nie powinna spaść poniżej 14°C (chyba że warunki technologiczne stanowią inaczej).

Co jeśli awaria ogrzewania uniemożliwia osiągnięcie tych norm? W takiej sytuacji obowiązki pracodawcy zimą obejmują konieczność skrócenia czasu pracy lub jej całkowitego przerwania – oczywiście przy zachowaniu prawa pracownika do pełnego wynagrodzenia za czas gotowości do pracy.

3. Odzież robocza i środki ochrony indywidualnej (ŚOI)

Pracownicy wykonujący zadania na otwartej przestrzeni lub w nieogrzewanych pomieszczeniach są szczególnie narażeni na wychłodzenie. Muszą oni zostać wyposażeni w odpowiedni ekwipunek ochronny.

Pracodawca ma obowiązek dostarczyć odzież ocieplaną oraz obuwie ocieplane z podeszwą antypoślizgową. Warto pamiętać o aktualizacji tabeli norm przydziału odzieży roboczej. Jeśli pracownik marznie, a zakład nie zapewnił mu przewidzianej odzieży – to wykroczenie.

4. Posiłki profilaktyczne i ciepłe napoje

Organizm walczący z zimnem zużywa znacznie więcej energii. Pracodawca musi zapewnić ciepłe napoje, jeśli:

• Pracownicy pracują na zewnątrz przy temperaturze poniżej 10°C.
• Pracują w pomieszczeniach, gdzie temperatura technologicznie utrzymuje się poniżej 10°C.

Przy ciężkiej pracy w niskich temperaturach konieczne jest także zapewnienie posiłków profilaktycznych. Szczegóły określa odpowiednie rozporządzenie Rady Ministrów.

5. Organizacja pracy a zimowe obowiązki pracodawcy

Zima wymaga aktualizacji Oceny Ryzyka Zawodowego dla stanowisk, na których warunki ulegają zmianie. Należy uwzględnić niskie temperatury, śliskie nawierzchnie, spadające sople czy ograniczoną widoczność.

Dobrą praktyką jest wprowadzenie dodatkowych przerw regeneracyjnych w ogrzewanym pomieszczeniu socjalnym oraz zapewnienie ciepłych napojów.